Պրիզմա

Պրիզմա կոչվում է այն բազմանիստը, որի երկու նիստերը զուգահեռ հարթություններում ընկած հավասար բազմանկյուններ են, իսկ մնացած նիստերը զուգահեռագծեր են:

Զուգահեռ հարթություններում գտնվող հավասար նիստերը կոչվում են պրիզմայի հիմքեր, իսկ մնացած նիստերը՝ կողմնային նիստեր:

Հիմքերից կախված պրիզմաները լինում են եռանկյուն՝ 

trijstura prizma 1 - Copy.JPG

Քառանկյուն

taisnstura prizma 1 - Copy.JPG
kubs.JPG

  վեցանկյուն և այլն 

se prizma bez diag.JPG

  Եթե պրիզմայի կողմնային կողերը ուղղահայաց են հիմքերին, ապա այն կոչվում է ուղիղ պրիզմա: Այդպիսին են վերևի նկարներում ցուցադրված բոլոր պրիզմաները: Հակառակ դեպքում, երբ կողմնային կողերը ուղղահայաց չեն հիմքերին, պրիզման կոչվում է թեք:   

sl-½pa prizma - Copy.JPG

 Պրիզման կոչվում է կանոնավոր, եթե նրա հիմքերը կանոնավոր բազմանկյուններ են:   Հիմքերի հեռավորությունը կոչվում է պրիզմայի բարձրություն

Ուղիղ պրիզմայի բարձրությունը համընկնում է նրա կողմնային կողի հետ:

Պարտք, Խիղճ, եւ Ամոթ

Երեք հասկացություններն էլ և՛ նմանություններ ունեն, և՛ տարբերություններ։ Մենք կարող ենք պարտք ունենալ ընկերների, ծնողների, հարազատների, հայրենիքի հանդեպ։ Ըստ իս՝ դա նշանակում է, որ մենք մեր պարտքն ենք համարում հոգատար լինել նրանց հանդեպ, հետաքրքրվել նրանցով և այլն։ «Պարտք լինել հայրենիքին»։ Այսինքն՝ մենք պարտավորվում ենք պաշտպանել մեր հայրենիքը, մեր հողը։ 

«Խիղճ» և «ամոթ» հասկացությունները որոշ չափով նման են։ Տարբերությունն այն է, որ խիղճը մարդու ինքնագնահատականն է, իսկ ամոթը ուրիշների կարծիքի վրա է կառուցվում։ Կարող ենք ասել, որ խիղճը մարդու ամոթն է իր իսկ հանդեպ։ Իմ կարծիքով՝ կարելի է նույնացնել նաև «պարտք» և «խիղճ» հասկացությունները։ Երկու դեպքում էլ մենք զգում ենք պարտավորվածություն։ Պարզապես մարդը գիտակցում և հասկանում է պարտքը, իսկ խիղճը՝ զգում։

«Ամոթ» հասկացությունը շատ հարաբերական է։ Յուրաքանչյուրս ամոթը յուրովի ենք ընկալում։ Ոմանք ամաչում են ամբոխաշատ միաջավայրում ինքնադրսևորումից և այլն։ 

Այսպիսով՝ երեք հասկացություններն էլ որոշ չափով հնարավոր է և՛ նույնացնել, և՛ տարբերակել։

Հայոց լեզու գործնական քերականություն

Վարժություն 289

-Ներեցե՛ք, դուք գիտե՞ք թե ելույթն ինչու է հետաձգվում:

-Ոչ չգիտեմ, հավանաբար ինչ որ խնդիր է առաջացել:

-Միայն ոչ դա, այս համերգը ինձ համար մեծ նշանակություն ունի:

-Կարծում եմ անհանգստանալու կարիք չկա, ելույթը շուտով կսկսվի:

Վարժություն 288

  • Մանեն կարդում էր, բոլորովին հանգիստ նրա ձայնը՝ հնչում էր հարթ ու հավասար:

Մանեն կարդում էր բոլորովին հանգիստ, նրա ձայնը հնչում էր հարթ ու հավասար: 

  • Այգուց դուրս եկած միջահասակ մարդուն , Վարդանին նորից հանդիպեցինք ձորում:

Այգուց դուրս եկած միջահասակ մարդուն՝ Վարդանին նորից հանդիպեցինք ձորում:

  • Աճում էին Հակոբի խնձորենիները, որդիները, Արամն ու Արեգը:

Աճում էին Հակոբի խնձորենիները, որդիները՝ Արամն ու Արեգը: 

  • Երկաթուղու վարչության կառավարիչը, ճաղատ գլխով ու շատ երկար բեղերով մի մարդ և մյուս հյուրերը երգում էին:

Երկաթուղու վարչության կառավարիչը՝ ճաղատ գլխով ու շատ երկար բեղերով, մի մարդ և մյուս հյուրերը երգում էին: 

Երկաթուղու վարչության կառավարիչը՝ ճաղատ գլխով ու շատ երկար բեղերով մի մարդ, և մյուս հյուրերը երգում էին: 

  • Այդ կնոջից՝ Սառայի մորից հետո, աներս նորից ամուսնացել է :

Այդ կնոջից, Սառայի մորից հետո՝ աներս նորից ամուսնացել է : 

Վարժություն 287

-Պարզվում է Ճապոնիայի գյուղատնտեսության նախարարությունն ուտելի ծաղիկների մշակման հատուկ ծրագիր է մշակել:

-Ես այդ մասին գիտեսի, բանն այն է , որ Ճապոնիայում մոդայիկ է դարձել քրիզանթեմից, վարդի տերևներից, անգամ սրբազան սակուռայի ծաղիկներից ճաշեր պատրաստելը:

-Ես անգամ լսել եմ ,որ ռեստորաններում խոհարարները յուրաքանչյուր ճաշատեսակի մեջ մեխակի կամ նարդոսի եփուկ են ավելացնում:

-Դրա մասին կարելի էր ենթադրել, քանի որ ինչպես Ճապոնացիներին , այնպես էլ արտսահմանցի զբոսաշրջիկներին շատ են դուր գալիս ծաղիկների տերևներից պատրաստած աղցանները:

Վարժություն 286

1)Այնքան մնացինք անտառում, ինչքան որ պետք էր:

2)Այնպես նայեց, ինչպես վերջին անգամ հրաժեշտ տալուց առաջ:

3)Այնտեղ էր նրա հայրենիքը, որտեղ բարձր լեռներն են :

4)Երբ նայեցի նրան,հենց այդ ժամանկ փոխանցեց նամակը:

Վարժություն 285

Մինչ օրս ինձ զարմացնում է Անտարկտիդայի սառցածացկույթի տակից հայտնաբերված գտածոները: Միայն հիսուն տարում գիտնականները կարողացան ապացուցել իրենց ճշմարիտ լինելը:

Այս կյանքում ինձ ոչինչ այնպես չի զարմացրել , ինչպես Անտարկտիդայի վերջին գտածոն: Պատկերացնում ե՞ք դա երեք մետր վաթսուն սանտիմետր բարձրություն ունեցող , փետրավոր, գիշատիչ մողես էր, որը ջայլամ էր հիշեցնում: Ամենազարմանալին այն էր , որ այդ կենդանին ձիուց մեծ գլուխ ուներ և արծվի հզոր կտուց: Գտածոն քառասունվեց միլիոն տարեկան է:

Վարժություն 283

Առասպելական մշակույթները

ա) Պեկինում՝ չինական ամենահին տաճարը շատ անսովոր շինություն է: Եթե կանգնենք հարթակի առաջին սալի վրա, ապա մեր ձայնը կարձագանքի մեկ անգամ, երկրորդի վրա՝ երկու, երրորդի ՝ երեք և այդպես շարունակ: Այդ սալերի կենտրոնում մի սկավառակ կա , որի վրա կանգնած, խոսելիս ձայնը շատ բարձր է լսվում:

բ) Իրաքի իշխանությունը պարգև է խոստացել նրան, ով կբացահայտի Շամիրամի կախովի այգիների գաղտնիքը: Պատճառն այն է ,որ նրանք ցանականում են վերակառուցել Բաբելոնը ճշտորեն: Սակայն ոչ ոք չի կարողանում ճշգրտորեն տալ այդ հարցի պատասխանը:

Վարժություն 282

Աշխարհի քաղաքական քարտեզը թերթելով շատ բան կարելի է նկատել: Իրադարձություններին ուշադիր չհետևելու դեպքում, մարդ հաճախ զարմանում է: Հնարավոր է լրիվ անհայտ երկրներ գտնել իրենց սահմաններով և քաղաքներով: Մարդկության պատմության ընթացում բազմիցս փոխվել է աշղարհի քարտեզը: Վարդագույն, կանաչ, մոխրակապտավուն, դեղին գծերը՝ մերթ լայնանում,մերթ բոլորովին անհետանում են: Գուցե դրանց պատճառն այն է , որ դրանք ցանկանում են առավել ուշ հանդես գալ:

Վարժություն 281

ա) Տեքստի ասելիքը կայանում էր նրանում , որ ասված խոսքը կարող է երկիմաստ լինել: Այդպիսով կարող ենք ընկնել ծուղակը:

բ) Գող- խորամանկ, հնարամիտ, քաջ

պահակ- միամիտ, հավատաարիմ

կինը-շահամոլ:

գ) Գործողությունները տեղի էին ունենում ՝ տան բակում: Այնտեղ մութ էր, կային շատ ծառեր և արձաններ: Դրսում ցուրտ էր և որոտ:

դ) գողը՝ առավոտյան կողբան իրենց աղքատության համար

պահակը՝ առավոտյան կիմանան մահվան լուրը և կողբան:

Վարժություն 280

Նա թագավորին նամակ էր գրել իր որդու՝ Եգորի մասին:

Նա թագավորին նամակ էր գրել իր որդու, Եգորի մասին:

Վաղուց չէր տեսել ընկերէջը՝ Վահագնին:

Վաղուց չէր տեսել ընկերոջը, Վահագնին:

Նուբարենց տունը համարյա ամեն օր լի էր հյուրերով՝ Զավենի ընկերներով:

Նուբարենց տունը համարյա ամեն օր լի էր հյուրերով, Զավենի ընկերներով: 

Իշխանը կանչեց բերդապետին ՝ Վահրամին, մի անգամ ևս զգուշացնելու գիշերային արկած մասին:

Իշխանը կանչեց բերդապետին , Վահրամին, մի անգամ ևս զգուշացնելու գիշերային արկած մասին: 

Վարժություն 279

Այս նկարը պատին ամրացվել է պապուս կողմից:

Այս գիրքը կարդացվել է ընկերոջս կողմից:

Առավոտյան ցողից , ոտքերը թրջվել էին:

Շունը կապվել էր ծառին տիրոջ կողմից:

Տարբեր մարդկանց կողմից դեպքը պատմվում էր տարբեր ձևերով:

Սարքերի կեղմից թեթև ցնցում գրանցվեց:

Ինստիտուտի աշխատակիցների կողմից մարդկանց զգուշացվեց վտանգի մասին:

Անտառում այդ երեխան գտնվել էր որսորդների շնորհիվ:

Տղան միշտ կախարդվում էր նույն երազից:

Քարերը տաշվում և կողքի էին դրվում վարպետի խնամկոտ ձեռքով:

Շինարարությունն ավարտին հասցվեց:

Հանդիպումը հետաձգվում է:

Վարժություն 278

1) Յուրաքանչուր մասնակից շահեց երկու մրցանակ:

Բոլորը երկու հաղթանակ շահեցին

2) Յուրաքանչյուր հաղթողի մի գիրք նվիրեցին:

Հաղթողներին մեկական գիրք տվեցին:

3)Ամեն ռոբոտ ենթարկվում է քսան հրահանգի:

Բոլոր ռոբոտները ենթարկվում են քանական հրահանգի:

4)Թզուկներից յուրաքանչյուրը հինգ խնդիր առաջարկեց:

Թզուկները հնգական խնդիր առաջարկեցին:

5)Պետք ամեն անկյունում յոթ քար դնել:

Անկյուններում տասնչորս քար պետք է շարել:

Վարժություն 274

Մոտավորապես վաթսունհինգ միլիոն տարի առաջ մեր մոլորակի կենդանիները զանգվածաբար ոչնչացել են խոշոր Աստղակերպի բախման պատճառով: Գիտնականների մի խումբ կարծիք է հայտնել, որ Կենդանիները հարվածից կամ ցնցումից չեն ոչնչացել : Աղետից հետո փոշու այնքան խիտ շերտ է պատել երկիրը, որ արևի ճառագայթները չեն կարողացել հասնել նրանց: Դրանից և՛ ջերմությունն է նվազել , և՛ խավար է եղել : Այդ դարաշրջանի շատ կենդանիներ՝ դրանց թվում նաև դինոզավրերը չեն կարողացել հարմարվել պայմաններին և ոչնչացել են են: 

Վարժություն 273

  • Առաջին նախադասության մեջ ասվում է, որ ակումբի ղեկավարը Սուրենն է և պետք է նրան համոզել: Երկրորդ նախադասության մեջ ասվում է , որ պետք է համոզել Սուրենին և ակումբի ղեկավարին:
  • Առաջին նախադասության մեջ նկարագրվում է իրանը, իսկ երկրորդում կինը:

Վարժութույուն 271.

Մայրուղի, ուղղանկյուն, աղտոտ, ուղտագնաց, ուխտատեղի, հրթիռ, թրջված:

Վարժ265.

Բազմախոստում է կենդանիների աշխարհը, որտեղ օձերի որոշ տեսակներ ջերմության հազարերորդական աստւճանի փոփոխման դեպքում արձագանքում են: Չղջիկն այնքան նուրբ լսողություն ունի, որքան արու թիթեռնիկն իր անտենայով իմանում է էգի տեղն նույնիսկ այն դեպքում երբ նա բավական հեռու է լինում: Մոտ ժամանակներս հնարավոր կլինի արտասովոր զգայուն ռադիոաստղադիտակներ ստեղծել: Իսկ դա հնարավորություն կտա լսելու անգամ չնչին աղդանշանները: Դրանից գիտնականները սովորելու շատ բան ունեն: Անգամ շատ հեռու են լինում քամու կամ կրակի գոտուց: Իր ծղրտոցից երկու երկու հազար անգամ ավելի բարձր աղմուկի մեջ էլ մոծակի բզզոցը լսում է: Նա հինգ կիլոմետր հեռու է լինում: Գիտնականները թիթեռնիկի անտենայի և ու չղջիկի լսողական ապարատի աշխատանքի սկզբունքը հասկանան: Դրանց աղբյուրը ինչ-որ տեղ տիեզերքում է:

Վարժ263.

Տղան մոտեցավ արքայադստերը՝ չարաճճի գեղեցկուհուն:

Զորքը պաշարում էր Նինվեն՝ երկրի մայրաքաղաքը, և սպասում նոր հրամանի:

Կինը հարևաններին բողոքում էր իր ոչ ու փուչ մարդից՝ Նազարից:

Սաքոն՝ Նազարի հետ կռվողն էլ էր այդ հարսանիքում:

Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը իր հայրենիքի՝ Իտալիայի թշվառ վիճակից:

Ծերունին հաճախ հպարտանում էր Կարոյով՝ իր թոռնիկով:

Վարժ. 262

Բարձր ու երկարաձիգ  ծառի տակ գորտն սկսեց կռկռալ: 

Աղմուկի միջից մեզ էին հասնում օգնության կանչերը:

Հայտնվեցին յուրահատուկ իրիկնային ձայները՝ ռիթմիկ ու բարձր գվգվոցով և բեկբեկուն մռնչյունով:

Այնպես քարացած էր նայում տերևների ու թփերի նախշին, կարծես առաջին անգամ էր տեսնում:

Արահետը դեպի յուղ էր գնում ոչ թե ուղիղ գծով, այլ շարունակ ծառերի մեջ գալարվելով:

Սա՝ հսկան է , որը հաղթեց դևերին և հետ բերեց աղջկան:

Տեսանք այն ավտեբուսի վարորդին, որով որ եկել էինք:

Վարժ. 261

Գայլն սպասում էր,որ այծյամը ննջեր,որ նրան բռներ և ուտեր։Այծյամը նրա միտքն իմացել էր ու չէր քնում օրեր ու օրեր, մինչև որ գայլն ինքը թմրեց ու նիհրեց։Այն ժամանակ եկավ առյուծն ու կերավ գայլին։

Վարժ. 260

Մի անգամ Էնշտեյնին հարձնում են քննության դժվարության մասին:  Նա հանգստացրեց աշակերտներն ասելով, որ ճիշտ անցյալ տարվա հարցերն են լինելու: Աշակերտները հարձնում էին այն մասին , որ դա անիմաստ կլինի , քանի որ նույն պատասխանները կլսեն: Էնշտեյնը ասաց, որ այդ պատասխանը արդեն հին է և գիտությունը զարգացել է հետևաբար պետք է նոր պատասխաններ տալ:

Դեռ խոսակցություններ կան օձաընձուխտանման կենդանիների մասին, որոնքբնակվում են ճահիճներում ու լճերում: Ոչ ոքչի մտնում նրանց թագավորություն: Նրանք երբեմն գալով բնակավայրեր , սարսափեցնում են բոլորին:

Վարժ-257

-Հայտնի է, որ Սիցիլիան նվաճած արաբները տասնմեկերորդ դարում մի հետաքրքիր ուտելիք էին պատրաստում. թռչունի ձվի պարունակությունը դատարկում էին, դատարկ կճեպի մեջ համեմված ջուր լցնում և մի գիշեր թողնում ձյան մեջ:

-Միայն նրա՞նք կարող էին պաղպաղկ պատրաստել, թե ուրիշներն էլ կարող էին դա անել:

-Հին հռոմեացիները նույնպես ունեցել են իրենց սառն աղանդերը, հանում էին դեղձի միջուկը և փոխարենը` մեջը սառույցի կտորներ լցնում:

-Ամենասկզբում ո՞վ է պաղպաղակը հայտնագործել:

Առաջնությունը սակայն հին չինացիներին է պատկանում: Նրանք հռոմեացիներից դեռ շատ առաջ, որպես սառն անուշեղեն, գործածել են ձյունը` լիմոնի, նարնջի կտորների ու նռան հատիկների հետ խառնած: Եվ ճիշտ են արել, դա շատ համով է:

Վարժ-254

Անիմաստ է հաշվել, թե մարդիկ ինչքան ճանապարհ են կառուցել անիվի գյուտից հետո:

Մտածում էի, հեծանիվի առկայությունը ամեն բան կփոխեր:

Կրկին ջանացի աշխատեցնել հեծանիվս, բայց միևնույնն է չէր քշվում:

Տրոյական պատերազմից քսան տարի անց Ոդիսևսը տուն էր վերադարձել:

Յոթանասուն տարի անցավ, մինչ ամերիկյան փոստային գործակալությունը Ջեկ Լոնդոնի պատվին նամականիշ թողարկեց:

Սառան մեր հարևանուհին էր, ողջ մանկությունս նրա հետ է անցել:

Ծովային կյանքին սովորելուց հետո, դժվար է լինում վերադառնալ ցամաքայինին:

Վարժ-253

Անիմաստ է հաշվել, թե մարդիկ ինչքան ճանապարհ են կառուցել անիվի գյուտից հետո:

Մտածում էի, հեծանիվի առկայությունը ամեն բան կփոխեր:

Կրկին ջանացի աշխատեցնել հեծանիվս, բայց միևնույնն է չէր քշվում:

Տրոյական պատերազմից քսան տարի անց Ոդիսևսը տուն էր վերադարձել:

Յոթանասուն տարի անցավ, մինչ ամերիկյան փոստային գործակալությունը Ջեկ Լոնդոնի պատվին նամականիշ թողարկեց:

Սառան մեր հարևանուհին էր, ողջ մանկությունս նրա հետ է անցել:

Ծովային կյանքին սովորելուց հետո, դժվար է լինում վերադառնալ ցամաքայինին:

Վարժ-252

Ես ուրախ կլինեմ, եթե դուք էլ մասնակցեք խնջույքին, այդ ժամանակ ամեն ինչ կկարգավորվի և խնդիրներ չեն առաջանա:

Դու քաջ ես ու անձնվեր,մենք իմանալով քո ազվությունը հավատում ենք քեզ և  մենք վստահ ենք , որ դու կարդարացնես մեր հույսերը:

Մարդու արյունատար մազանոթների ընդհանուր երկարությունը  հարյուր հազար կիլոմետրի է հասնում, վերջերս պարզ դարձավ, որ դա հասարակածից երկուսուկես անգամ երկար է:

Վարժ-251

Թագավորը ցանկանում էր մի լավ գործ անել, որ ժողովուրդը իրեն միշտ հիշի, այդ իսկ պատճառով որոշում է գնալ բանտ և իրենց արարքի համար զղջացողներին ազատ արձակել: Բոլոր ավազակները իրենց դժգոյությունն էին հայտնում՝ պնդելով, որ անմեղ են: Թագավորը հասկացավ ,որ ոչ ոք չի զղջում և վրդովվեց: Երբ հեռանում էր , նկատեց մի բանտարկյալի ով ողջ ընթացքում լռում էր: Նա թագավորին խոստովանեց իր հանցանքը, այդ իսկ պատճառով թագավորը հրամայեց ազատ արձակել նրան։

Վարժություն 245

2016 թվականի ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը Ադրբեջանի Հանրապետության  զինված ուժերի միջև արցախա-ադրբեջանական շփման գծի ողջ երկայնքով սկսվում է Ապրիլյան պատերազմը: Ադրբեջանը կիրառում էր իր զինանոցում եղած ռազմական տեխնիկայի գրեթե բոլոր հնարավոր տեսակները։ Հարակից շրաջաններում տագնապ էր տիրում: Գյուղաբնակ ժողովուրդները լքում էին իրենց բնակավայրերը, գոյություն ապահովելու համար: Այս ժամանակի դեպքերը առանձնանում են իրենց դաժանությամբ , որը երբեք չի մոռացվի: Հանրապետության ողջ տարածքից կամավորական խմբեր էին ձևավորվում և մեկնում առաջնագիծ: Կանայք և երեխաները սնունդ և այլ անհրաժեշտ իրեր էին ուղարկում զինվորներին:

Հենց այս ժամանակ՝ վեցամյա Արամը , իրենց բակում նստած հետևում էր պայթյունի ձայնին հաջորդած լռությանը: Մի խաղաղ լռություն, որ անսովոր էր դարձել: 

Հայաստան աշխարհը բարգավաճել է և դարձել հզոր պետություն: Տարածքը ՝ կրկին ծովից ծով էր, երկրում խաղաղություն էր տիրում: Հայաստանը դարձել էր ՝ երազանքների երկիր, սակայն հերթական պայթյունի ձայնից Արամն արթնացավ:

Նորից երկնքում լողում էր լուսինը: Կաթնավուն լույսի մեջ ուրվագծում էին լեռները: Քամին շոյում էր տղայի դեմքը, և քաղաքը կանչում էր բյուրավոր լույսերով:

Վարժություն 243

Ա)Երկրի բնակիչներս – մենք

Մեզ՝ երեխաներիս-մեր

Շուրջս – ես

Ինքս էլ – ես 

Ծնողներիս-մենք

Երեխաներս-մենք

Բ)Ինքդ – դու

Աչքներդ-դուք

Քեֆդ-քո:

Վարժություն 242

Նա տեսավ ցամաքին մի շատ գեղեցիկ, մի շողշողուն ձուկ՝ հոգեվարքի մեջ թալիկ-թալիկ գալիս:

Մեծահամբավ բժիշկներն ու վհուկները եկան, հավաքվեցին՝ քննելու համար արքայորդու ահավոր հիվանդությունը և բուժիչ հնար գտնելու:

1905 թվականի ամառը, երեք ընկեր տղաներ Բաքվից եկել էին Ալեքսանդրապոլ՝ Արագած լեռան գագաթը բարձրանալու համար:

Փառատենչ իշխանը շարունակ դավեր է նյութել դրացի իշխանների դեմ՝ գրավելու նրանց սեփական երկրներից մանր ու խոշոր հողամասեր:
Պաշարում է քաղաքը բանակը, զետեղում ամրակուռ պարիսպների շուրջ, ինքն էլ նստում է արքայական վրանի մեջ՝ օր ու գիշեր դավեր որոճելով քաղաքին տիրանալու համար:

Վարժություն 241

Մերթվարկությունիցառաջ 219 թվականին կարթագենցի զորավար Հանիբալը հարձակվեց իսպանական Սագունտ քաղաքի վրա ։

Ներքևանալն ավելի դժվար էր, քան վերևանալը։

Լոնդոնում կա մի ակումբ, որի անդամներն ապրում են հին տներում ու դղյակներում և չեն կիրառել այն, ինչ գտնվել է 1500 թվականից հետո։Մոտերս ակումբից վտարվեցին նրա երկու անդամները ,որովհետև նրանք իրենց բնակարանում հեռախոս էին պահում։

Բոլոր փաստերը կան մտածելու,որ առաջին հեռավոր առևտրական ուղիներն անցնում էին ոչ թե , այլ գետերով։

Անտարկտիդան երկրի վեց մայր ցամաքներից մեկն է։ Երկրի վրա մարդու հայտնվելուց հսկայական ժամանակ առաջ Անտարկտիդայում տաք էր , ծլում էին արևադարձային բույսեր, զվռնում հսկայական կենդանիներ:

Ալժիրում , Սիդի Բել Աբաս փոքրի քաղաքի մոտ, թանաքի մի լիճ կա: Այդ լճում ոչ մի կենդանի գոյություն չունի: Հեղուկը բացառապես գրելու համար է պետքական:

 Կրկեսի Ժաննա անունով փիղն շրջում էր ավստրիական Կլագենֆուրտ քաղաքի փողոցներից մեկով:  Հանկարծ նա մի մկնիկ տեսավ ու շտապ հեռացավ: Անյդպիսի ուրիշի պատմություններ էլ ճանաչում ունեն: Եղել է երբ փիղը զարհուրել է ծովային ոզնուց կամ խոզից:

ԱՄՆ –ի Օրիգոն նահանգի ծովափնյա ջրերում, մի յուրօրինակ ձուկ կա, որը երկու զույգ աչք ունի: Աչքերի մի զույգը նայում է վերև, մյուսը՝ ներքև: Բնիկ ձկնորսները հայտնում են, որ իր չորս աչքի շնորհիվ ձուկը վտանգավոր գիշատիչներից կարողանում է խույս տալ:

240. Նախադասություններն ըստ տրված օրինակի փոփոխի՛ր։ Կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու։

Այդ ձայնը՝ սրտաբուխ ու մտերիմ, ուշքի բերեց նրան։                                                                Ուշքի բերեց նրան այդ ձայնը՝ սրտաբուխ ու մտերիմ։

Մի ժպիտ՝ գարնան երեկոյի նման գգվող, թառել էր դեմքին։                                                     Թառել էր դեմքին մի ժպիտ՝ գարնան երեկոյի նման գգվող։

Ձեռքերը՝ կոչտուկներով պատած ու հողաբույր, հարգանք էին ներշնչում։                         Հարգանք էին ներշնչում ձեռքերը՝ կոչտուկներով պատած ու հողաբույր։

Մի աղջիկ՝ անտառային հավերժահարսի նման, հանկարծ փայտահատին մոտեցավ։       Հանկարծ փայտահատին մոտեցավ մի աղջիկ՝ անտառային հավերժահարսի նման։

Մի կին՝ երկարոտն ու նրբակազմ, անցնում էր մեր փողոցով։                                                       Մեր փողոցով անցնում էր մի կին՝ երկարոտն ու նրբակազմ։

Գազանիկը՝ երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով, մարդու ձեռքերին նմանվող թաթեր ուներ։ Մարդու ձեռքերին նմանվող թաթեր ուներ գազանիկը՝ երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով։

Ընգծված բառակապցությունները պատասխանում են ինչպիսի՞ հարցին։

230. Կետերի փոխարեն պահանջված ձևով նա կամ ինքը բառերը տեղադրի՛ր։

Ի՛նչ առյուծ, այդ վախկոտը իր ստվերից էլ է վախենում։ Այդ վախկոտն ինքն իր ստվերից էլ է վախենում։ Որսորդն իր հրացանն էր թփի տակ թողել։ Որսորդը խուսափում էր հարևանին հանդիպելուց, ախր նրահրացանն էր թփի տակ թողել։ Պապն իրերկար կյանքի ընթացքում այդպիսի գեղեցկություն չէր տեսել։ Նա հյուրերին ողջունեց իր իմացած բոլոր լեզուներով, բայց նրանք կարծես թե նորից չհասկացան։ Գնչուն ասում էր, որ ինքը ամբողջ աշխարհում ման է եկել։ Հայրը որդու մասին ասում էր, որ նա իր տեսած ամենախելացի երիտասարդն է։ Որդուն ուղղված նամակում գրում էր, որ իրենովհետաքրքրվողներին թող նաասի, որ ինքը շուտով գալու է։ Երգչի մասին ասում էր, որ իրենշատ վաղուց է ճանաչում, նա իր մանկության ընկերն է եղել։ Ճանապարհորդի մտքով չէր անցնում, որ ինքը անցնում է Մագելանի անցած ճանապարհով, որ չորսուկես հարյուրամյակ առաջ այդտեղով նրանավերն են անցել։

231. Ա շարքի ածանցներից յուրաքանչյուրը բոլոր հնարավոր ձևերով բաղադրի՛ր (բաղադրյալ բառեր կազմիր) Բ շարքի բառերի հետ։

Հակակարծիք, համակարծիք, հակահարված, անդրադարձնել, արտագրել, արտազգեստ, համազգեստ, նախադասել, վերդարձնել, վերագրել, վերնազգեստ, գերադասել, տարակարծիք

232. Քո սիրած վայրի մասին պատմի՛ր (ինչպիսի՞ տեղ է, ո՞վ է լինում այդտեղ, ի՞նչ են անում, ի՞նչն է քեզ հետաքրքրում)։

Իմ սիրած վայրը երևի իմ սենյակն է, քանի որ այնտեղ խաղաղ է։ Կարողանում եմ հանգստանալ, կարդալ և մենակով ժամանակ անցկացնել։ 

233. Տրված բայերը կրավորակա՛ն դարձրո՛ւ։ Ինչի՞ օգնությամբ դարձրիր։

գրվել, գրավվել, ծեծվել, թրջվել, թխվել, աղացվել, տաշվել, վրդովվել, կապվել, սպանվել, նկարվել, կեղտոտվել

234. Նախադասությունների արտահայտած մտքերի տարբերությունը գտի՛ր՝ ուշադրություն դարձնելով թվականներին։

Առաջին նախադասություններում թվականների սովորական են, իսկ երկորդ նախադասություններում դառնում են բաշխական թվականներ, այսինքն ավելի շատ ածականների նման։

235. Տեքստի բարդ նախադասություններից յուրաքանչյուրը պարզեցրո՛ւ՝ նրա մեջ եղած նախադասություններից մեկը հանելով (ուշադիր եղիր, որ տեքստը պահպանվի)։

Գոյություն ունեն հսկա որդեր։ Այդ հսկաներից մեկը՝ մեգասկոլիդեսը, ապրում է իր փորած ստորերկրյա շավիղներում։ Հողից հանելիս իսկույն խեղճանում է։

236. Փակագծում դրված բայերն այնպես գրի՛ր, որ ի՞նչ արեց (ի՞նչ արեցի, արեցիր, արեցինք, արեցիք, արեցին)հարցին պատասխանի։

Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա ամրացրեցիք այդ վանդակը։

Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում արածեցրեցիր։

Հավերը երկարացրեցին վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն։

Նա իր ձիուն մեծացրեց չամչով ու գարիով։

Ես հավանաբար ձանձրացրեցի ունկնդիրներին։

Մենք անզգուշորեն թռցրեցինք արևկող անող թռչուններին։

238. Օրինակի Ա և Բ նախադասությունների տարբերությունները գտի՛ր։ Մնացած նախադասություններն ըստ օրինակի փոխի՛ր (կրավորական դարձրու)։

Ա և Բ բոլոր նախադասությունների գործողություն կատարողը, այսինքն ենթական, փոխվում է։

Կնոջ դեմքը կնճռոտվել էր անցած տարիներից։                                                                       Դահլիճը լավ կահավորված էր։                                                                                                       Շատ մշակութային արժեքներ են ստեղծվել մեր ժողովրդի կողմից։

239. Զույգ նախադասությունները տրված շաղկապական բառերից յուրաքանչյուրով միացրո՛ւ, բարդ նախադասություն դարձրու։ Փակագծում գրի՛ր, թե ի՞նչ, հարցի է պատասխանում այն նախադասությունը, որի մեջ ավելացրել ես կապող բառը։

ա) Գետը զայրանում է, երբ կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի։

բ) Կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի թե չէ, գետը զայրանում է։

գ) Գետը զայրանում է, որ կամուրջը նրա հոսանքը բաժանում է ճյուղերի։

ԱՇՈՒՆ

Մշուշների շղարշի տակ
Աշնան խաշամն է խշշում,
Քամու ձեռքերն անհամարձակ
Ամպի փեշերն են քաշքշում:
Ամպը լեզուն կուլ է տվել
Հնար չունի որոտալու,
Ցերեկն էլ է ցրտից կծկվել,
Չէ, երևի ձյուն է գալու:

Ազատություն

Ազատություն, գաղափար է, որը արտացոլում է սուբյեկտի վերաբերմունքը իր իսկ ակտերին, որի ներքո նա հանդիսանում է դրանց որոշիչ պատճառը, և դրանք անմիջականորեն պայմանավորված չեն բնական, սոցիալական, միջանձնյա-շփումային, ներքին-անհատական կամ տոհմա-անհատական գործոններով։ Որոշ մարդիկ սահմանում են ազատությունը, որպես հանգամանքների հանդեպ գերակայությունը՝ գործից տեղյակ լինելով, մյուսները, Շելլինգի պես, պնդում են, որ ազատությունը բարու և չարի տարբերակել կարողանալու հիման վրա ընտրություն կատարելու կարողությունն է։

Հին Չինաստան

Չինաստանը հին և հարուստ պատմություն ունի։ Մ.թ.ա. 6-րդ հազարամյակում ներկայիս Չինաստանի տարածք են գաղթում նեոլիթական մշակույթի առաջին զարգացած ցեղերն ու ժողովուրդները և բնակություն են հաստատում խոշոր գետերի գետաբերաններում։ Սկիզբ են առնում Յանգշաո, Ցզինլի և Միջաբանգ քաղաքակրթությունները։ Մոտ մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակում, բրոնզե դարի սկզբում բոլոր այս հնագույն ժողովուրդներն ու էթնոսները վերանում են, կազմավորվում են նորերը, որոնցից են Սանցզինգդուին (մ.թ.ա. 12-11 դարեր), որոնք ապրում են ժամանակակից Չինաստանի Սիչուան նահանգում, կամ Էրլիտուները` արևմուտքում։ Դեռևս մ.թ.ա. II հազարամյակում հին հաները Հուանհե գետի հովտում հիմնել են իրենց պետությունը։ Բրոնզե դարի ծաղկման շրջանում Չինաստանում սկսվում է դինաստիաների դարաշրջանը։ Պատմության մեջ առաջին հայտնի դինաստիան Շանգ-դինաստիան է։ Ժողովուրդը գոյություն է ունեցել մ.թ.ա. 16-11րդ դարերում։ Այս ժամանակներից են ծագում ոսկորների վրա գրված հնագույն արձանագրությունները, որոնք գտնվել են Չինաստանում։ [1] Պատմության ընթացքում երկիրը բազմիցս ենթարկվել է ներխուժումների, մասնատվել, բայց 5 հզ. տարի շարունակ պահպանել է բնակչության ֆիզիկական տեսակը։ 1911 թ-ին Սուն Յաթ Սենի ղեկավարությամբ Չինաստանը հռչակվել է ազգային հանրապետություն, իսկ Մաո Ցզե Դունի գլխավորությամբ քաղաքացիական պատերազմի հաղթանակից հետո՝ 1949 թ-ի հոկտեմբերի 11-ին վերակազմավորվել է Չինական Ժողովրդական Հանրապետության։ XX դարի վերջին քառորդից Չինաստանում իրականացվում է «բաց դռների» տնտեսական քաղաքականություն, տնտեսության զգալի մասը մասնավորեցվել է, որպես տնտեսության զարգացման ուղի` սահմանադրության մեջ ամրագրվել է «չինական առանձնահատկությամբ սոցիալիզմը», որի արդյունքում երկրի տնտեսությունն աննախընթաց վերելք է ապրում, զարգանում են արդյունաբերության տարբեր ճյուղեր, արտադրվում են ավտոմեքենաներ, գյուղատնտեսական մեքենաներ, օդանավեր, բազմապիսի հաստոցներ, խաղալիքներ (աշխարհում արտադրվող խաղալիքների 50 %-ը)։

Հնդկաստանի մշակույթը

հավաքականորեն վերաբերում է հազարավոր շրջանների և բոլոր կրոնների և համայնքների առանձնահատուկ մշակույթներին, որոնք այժմ ներկա են Հնդկաստանում: Հնդկաստանի լեզուները, կրոնները, պարերը, երաժշտությունը, ճարտարապետությունը, կերակուրը և սովորույթները տարբերվում են ըստ տարածաշրջանի ամբողջ Հնդկաստանում: Հնդկական մշակույթը՝ հաճախ պիտակավորված որպես մի քանի մշակույթների միավորում, տարածվում է Հինդուստան թերակղզու վրա և կրել է մի քանի հազարամյակների պատմության ազդեցությունը: Հնդկաստանի բազմազան մշակույթի բազմաթիվ տարրեր ինչպիսիք են հնդկական կրոնները, հնդկական փիլիսոփայությունը և հնդկական խոհանոցը խորը ազդեցություն են ունեցել աշխարհի վրա:

Խրախուսանք ու պատիժ

Հաճախ մարդիկ պատժի և խրախուսանքի սխալ տարբերակներ են ընտրում, որոնք հակառակ արդյունքի են բերում: Պետք է միշտ հիշել , որ յուրաքանչյուրի համար խրախուսանքը առավել նախընտրելի է քան՝ պատիժը: Միշտ չէ, որ պատժի միջոցով հնարավոր է լինում մարդուն հասկացնել իր սխալը: Անգամ հնարավոր են այպիսի դեպքեր , որ մարդը պատիժ ստանալով սկսի առավել վատ արարքներ գործել: Այստեղից կարելի է գալ այն եզրահանգմանը, որ եթե ցանկանում ենք դիմացինին որևէ հարցում մոտիվացնել ՝ ապա պետք է նրան խրախուսել իր թեկուզ փոքր , պայց լավ արարքի համար:

Իրան

Մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակի սկզբին Իրանի հարավ-արևմուտքում ստեղծվել են քաղաք-պետություններ, այնուհետև առաջացել է Էլամ պետությունը։ Մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակում Իրան ներթափանցեցին արիները, որոնք ձուլվեցին տեղաբնիկների հետ։ Արիների անունից է հավանաբար առաջացել «Իրան» անվանումը։ Իրանի տարածքում առավելապես զարգացած են եղել Մանայում և Ելամում ապրող ժողովուրդները։Իրանը համաշխարհային քաղաքակրթության հնագույն կենտրոններից է։ Մ.թ.ա. 4-3-րդ հազարամյակներում Իրանում գոյություն ուներ զարգացած մշակույթ։ Իրանի տարածքում բնակվող ցեղերն սկսել էին զբաղվել անասնապահությամբ և երկրագործությամբ։

Create your website at WordPress.com
Get started